Amortisörler

Çamaşır makinesi sıkmaya geçtiğinde banyodan gelen gürültü, makinenin birkaç santim yer değiştirmesi ya da kazanın gövdeye vurduğunu düşündüren sert sesler... Bu belirtilerin en yaygın nedeni, görevini artık yapamayan amortisörlerdir. Amortisör, kazanın altına yerleştirilen ve her devirde oluşan sarsıntıyı emerek makinenin dengede kalmasını sağlayan parçadır. Dakikada 1000 devrin üzerinde dönen ve içinde birkaç kilo ıslak çamaşır taşıyan bir kazanı düşündüğünüzde, bu parçanın ne kadar önemli olduğu daha iyi anlaşılır.

Amortisör Nasıl Çalışır?

Çamaşır makinesinin kazanı, gövdeye sabit değildir. Üstten yaylarla asılır, alttan ise genellikle iki (bazı modellerde üç veya dört) amortisörle desteklenir. Yaylar kazanın ağırlığını taşırken, amortisörler kazanın hareketini frenler. Otomobil amortisörlerinden farklı olarak çamaşır makinesi amortisörlerinin çoğu sürtünme prensibiyle çalışır: bir piston, içinde keçe veya sürtünme pedi bulunan bir silindirin içinde hareket eder. Zamanla bu ped aşınır ve amortisör direnç göstermeden kolayca açılıp kapanmaya başlar. İşte o noktada sallanma ve gürültü başlar.

Amortisörünüz Değişmeli mi? Basit Test

Bu testi yapmak için herhangi bir alet gerekmez:

1. Makinenin boş olduğundan emin olun ve kapağı açın.
2. Kazanın üst kısmına elinizle bastırıp aşağı doğru itin ve aniden bırakın.
3. Kazan bir kez yükselip yerinde durmalıdır. İki üç kez yaylanarak sallanıyorsa amortisörler görevini yapmıyor demektir.

Ayrıca amortisörü söktükten sonra elle açıp kapatmayı deneyebilirsiniz. Sağlam bir amortisör belirgin bir direnç gösterir. Hiç direnç göstermiyor, kolayca kayıyorsa ya da içinden sürtünme pedinin parçaları dökülüyorsa değişmesi gerekir.

Sallanmanın Diğer Nedenleri

Amortisör almadan önce şu olasılıkları da göz önünde bulundurun:

• Nakliye cıvataları: Yeni makinelerde arka taraftaki nakliye cıvataları sökülmemişse makine çok şiddetli sallanır.
• Ayak ayarı: Makinenin dört ayağı zemine eşit basmıyorsa sıkmada yürür. Su terazisi ile kontrol edin.
• Dengesiz yük: Tek bir büyük havlu veya battaniye kazanın bir tarafında toplanabilir.
• Askı yayları: Kazanı üstten tutan yaylardan biri kopmuş veya yerinden çıkmış olabilir.
• Rulman: Sıkmada uğultu ve metalik hırıltı varsa rulmanlar aşınmış olabilir.

Doğru Amortisörü Seçmek

Amortisörler; boy, kuvvet değeri (Newton cinsinden), bağlantı uçlarının çapı ve montaj şekline göre farklılık gösterir. Kuvvet değeri genellikle amortisörün gövdesinde "80N", "100N", "120N" gibi bir ifadeyle yazılıdır. Yanlış kuvvet değerine sahip bir amortisör ya kazanı yeterince frenleyemez ya da gereğinden sert olur ve gövdeye titreşim aktarır. Bu nedenle:

• Makinenizin model kodunu kapak çerçevesindeki etiketten alın.
• Eski amortisörün üzerindeki Newton değerini ve parça numarasını not edin.
• Toplam boyu ve bağlantı deliklerinin çapını ölçün.

Neden Çift Değiştirilmeli?

Amortisörler aynı kazanı birlikte taşır ve aynı sürede aynı yükle çalışır. Biri bittiğinde diğeri de büyük ihtimalle aynı noktaya yakındır. Sadece birini değiştirirseniz, kazanın bir tarafı sert, diğer tarafı yumuşak frenlenir; bu da dengesizliğe ve yeni amortisörün daha çabuk yıpranmasına yol açar. Bu yüzden amortisörleri her zaman takım olarak değiştirmenizi öneririz.

Değişim Nasıl Yapılır?

Çoğu makinede amortisörlere ön alt panel sökülerek ya da makine yan yatırılarak ulaşılır. Bazı modellerde ön panelin tamamen çıkarılması gerekir. Amortisörler alt uçta gövdeye, üst uçta kazana plastik pimlerle veya cıvatalarla bağlıdır. Plastik pimler bir pense yardımıyla sıkıştırılarak dışarı itilir. Yeni amortisörü takarken pimlerin tamamen yerine oturduğundan emin olun. Değişimden sonra boş kazanla sıkma programı çalıştırarak sonucu kontrol edin.

Amortisör Ömrünü Uzatmak İçin

• Kazanı kapasitesinin üzerinde doldurmayın.
• Tek parça ağır eşyaları (paspas, battaniye) birkaç küçük havluyla birlikte yıkayın.
• Makinenin terazide olduğunu yılda bir kontrol edin.
• Gerekmedikçe en yüksek sıkma devrini kullanmayın.

İlgili Kategoriler

Amortisörle birlikte kontrol edilmesi gereken diğer parçalar için çamaşır makinesi elemanları ve çamaşır makinesi yedek parçaları sayfalarına göz atabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Amortisörün ömrü ne kadardır?

Kullanım yoğunluğuna bağlı olarak değişir. Haftada birkaç kez yıkama yapılan bir evde amortisörler genellikle yıllarca sorunsuz çalışır. Kalabalık ailelerde, sık yüksek devirde sıkma yapılan ya da sürekli tam kapasite yüklenen makinelerde ise daha erken yıpranabilir. Belirli bir süreye göre değil, belirtilere göre değiştirmek en doğrusudur.

Amortisör bitince makineye zarar verir mi?

Evet. Uzun süre amortisörsüz çalışan bir makinede kazan gövdeye çarpar, rulmanlar, kayış ve askı yayları erken yıpranır. Erken müdahale daha büyük arızaların önüne geçer.